Bekijk de webversie
EnHOe seizoen 23, Nieuwsbrief 17
27 februari 2026
Inhoud van deze nieuwsbrief:
  • Uitnodiging werkdag Varviksveld op 7 maart
  • Verslag MAS-ers
  • Wilgen ontdoen van hun pruik bij de Haarmühle
  • Het ringen van bomen
  • Save the date: seizoensafsluiting, zaterdag 11 april
Lees deze Nieuwsbrief niet op uw telefoon, maar bij voorkeur op uw laptop of tablet, dat werkt namelijk beter.
Uitnodiging werkdag Varviksveld op 7 maart
door: Gertjan Rompelman

Beste vrijwilligers,

Als laatste werkzaterdag voor het broedseizoen gaan we naar het Varviksveld.
Op het programma staan werkzaamheden aan het “oude heideveld” en wel het verwijderen van de al flink groot geworden begroeiing in het midden van het veld.

Gezien vanaf de eikenboom op de rand van de “oude” met de “nieuwe” heide kijkend in de richting van de ingang hebben we in augustus al een flink deel aan de linkerkant van het pad verwijderd en het is de bedoeling dat we nu ook het midden van het veld met de grote vuilbomen, berken en de ieder jaar weer uitdijende wilgenbossen strak gaan maken.

Dit betekent spitten, knippen, zagen en de verwijderde takken en stammen naar de bosrand brengen en op rillen leggen. Uiteraard laten we een deel van de jonge boompjes / struiken staan om ook wat afwisseling te krijgen in de heide.

Voor de liefhebbers is het ook mogelijk de immer aangroeiende jonge boompjes te verwijderen, bij voorkeur door spitten of wanneer dit niet lukt door knippen.

Als ondersteuning en in het kader van onze wederzijdse jaarlijkse uitwisseling zullen onze Duitse vrienden van NABU Kreis Borken ons bij de werkzaamheden assisteren. Altijd weer een mooie gelegenheid om een praatje te maken en erachter te komen hoe ze de zaken hier over de grens aanpakken op het gebied van natuurbeheer.
Waar moet je zijn, wat neem je mee en waarvoor zorgen wij?
Op zaterdag 7 maart verzamelen we ons om 9:00 uur bij het toegangshek van het Varviksveld aan de Schukkinkweg.

Het routekaartje is (HIER) te vinden.
Route bepalen via Google Maps? Klik HIER.

Het advies is om laarzen aan te trekken aangezien het op dit terrein door de leemlaag toch erg nat kan worden. Het is pauze om ongeveer 10:30. Neem voor in de pauze je eigen drinken/eten mee en een krukje of iets stevigs (plastic zak o.i.d.) om op te zitten.
Rond 12:30 uur beëindigen we de werkzaamheden en sluiten we af met een heerlijke kop versgemaakte soep.

Organisatie van deze werkdag
Gertjan Rompelman is de dag coördinator en is op deze dag bereikbaar op 06 241 96 085.
Toezichthouders zijn Simon van der Ploeg en Ferdy Rotman.
Gereedschap wordt verzorgd door Jan Oldekamp en wordt in de Lutte opgehaald door Gertjan Rompelman.
De soep wordt verzorgd door Wilma de Hoog.
Het KNMI geeft waarschuwingen af als er weer-risico`s zijn! (Klik HIER)
Bij code ORANJE en ROOD gaat de werkdag niet door.
Bij code GEEL moet je zelf kijken of je het verantwoord vindt om op pad te gaan.
Als een werkdag wordt afgelast (b.v. wegens slecht weer) wordt dat, uiterlijk op de dag zelf
rond 7:45 uur, bekend gemaakt op de website. Kijk dus voor je van huis vertrekt even op
de EnHOe agenda.

Het is belangrijk dat we veilig werken ! Klik HIER voor aanwijzingen en tips.
Denk aan de ARBO- veiligheidsvoorschriften.
Die komen er kort gezegd op neer dat je je jezelf en anderen niet in gevaar moet brengen.
Zo blijft het allemaal veilig.
Verslag MAS-ers
EnHOe biedt aan scholieren op de middelbare school de mogelijkheid om hun Maatschappelijke Stage in te vullen met werken in de natuur. Dit onder de bezielende leiding van Simon van der Ploeg en Annelies Buyvoets. Momenteel werken er 8  “MAS-ers” bij ons en zij doen ook verslag van hun ervaringen. Hieronder een bijdrage over de werkdag op 21 februari j.l.
Verslag werkdag van 21 februari 
door: Joshua Sievers en Quinn Nijenhuis

Wij hebben gewerkt in het Oosterveld, ten zuiden van Oldenzaal, tussen de Oude Postweg en de Vliegveldstraat. We zijn aan de slag gegaan met het terugzetten van een bosrand bij de Sniedersveldweg, niet ver van nummer 3. Het is een groot natuurgebied met bossen, vijvers en lanen. Vroeger was het privé, maar nu is het van Landschap Overijssel. Zij zorgen ervoor dat het gebied mooi blijft en dat mensen er kunnen wandelen en van de natuur genieten.

Het belangrijkste werk was het uitsteken en uitgraven van Amerikaanse Vogelkers. De Amerikaanse vogelkers heet officieel Prunus serotina en komt uit Noord-Amerika. Hij verspreidt zich snel doordat vogels de bessen eten en de zaden verder verspreiden. Deze plant groeit snel en verdringt andere, inheemse soorten. Daarom is het belangrijk om zowel de struiken en de wortels volledig te verwijderen, zodat ze niet opnieuw uitlopen.

Grotere bomen gingen we ringen: Het volledig afschillen van de bast/rand van de boom. (redactie - zie artikel "Het ringen van bomen" later in deze nieuwsbrief). Ze werden geringd om deze invasieve exoot goed te kunnen bestrijden en dood te maken. Door het ringen kan het sap niet meer van de wortels naar de bladeren stromen en de boom kan dan niet meer opnieuw gaan groeien.
Daarnaast hebben we geholpen met het herstellen van de bosrand. Door ongewenste begroeiing te verwijderen, ontstaat er weer een natuurlijke overgang tussen open terrein en bos. Dit is goed voor planten en dieren in het gebied.

De werkzaamheden waren soms zwaar, maar dragen bij aan het behoud en herstel van het natuur in het Oosterveld.

Tot slot hebben we nog wat geleerd over de soorten in het gebied. Er staan vooral bomen die je vaak ziet op oude landgoederen. Bijvoorbeeld eiken, beuken en andere grote loofbomen. Er zijn ook oude lanen met hoge bomen langs de paden.

We zagen ook een paar reeën kuilen. Een ree maakt ondiepe kuilen in de grond om in te rusten. Zo’n rustplek heet een ¨leger¨ en ligt meestal op een beschutte plek aan de bosrand.
Wilgen ontdoen van hun pruik bij de Haarmühle
door: Rolf ter Stege

Koud was het wel op 18 februari, maar nat gelukkig niet. Met 23 vrijwilligers en slechts 11 wilgen (Kopfweiden) zou het dringen kunnen worden. En dat werd het ook wel, maar toch vonden we onze weg tussen de takken.
Er waren dus genoeg toezichthouders, maar desondanks werd er nog wel een ladder verkeerd geplaatst.
Dat wil zeggen met de rolwielen onder i.p.v. boven. Toch ging verder alles goed, al was het soms wel balanceren bovenop de wilgkop. De takkensjouwers zorgden voor keurige stapels, die later met de "Weidemann" naar de paasbult gebracht werden.  
Met 11 flinke wilgen kun je je tot aan de pauze van 10.30 wel mee vermaken, maar daarna........?
Navraag bij beide assistenten van de Haarmühle of er nog meer bomen te knotten waren leverde niets op. Dus dan maar zelf op pad naar de plek een stuk verderop waar we in 2024 een rij flinke jongens hebben bekapt. Vanaf een afstandje was al te zien dat ze alweer een knipbeurt nodig zouden hebben. Dichterbij gekomen, zag ik dat sommige takken al armdik waren. Jemig, wat een groeikracht hebben deze bomen. Dat wordt om de twee jaar knotten, in plaats van drie! Er moest nog wel even nagevraagd worden bij eigenaar Guido Brüggemann, of het akkoord was. Dat was het.
De pauze was op het gras tussen de paardendrollen.
Na de pauze togen we naar het mais stoppelveld. Deze maisakker ligt enigszins in een kom, met een sloot in het midden, waarlangs negen bomen. Omdat hier geen enkele beschutting is, komen de koude windvlagen des te harder aan. Ook deze klus werd in een kleine anderhalf uur geklaard.
Het werd tijd voor een warme omgeving, en die kregen we in de herberg. Maarten kwam iets later omdat zijn auto met aanhanger iets te zwaar was voor de modderige akker. Met de Weidemann werd de combi eruit getrokken. Iets na 12.30 uur sloten we de werkdag prettig af met een Gutbürliche maaltijd, aangeboden door de Haarmühle. Dit werd zeer gewaardeerd.
"Bis nächstes Jahr."
Het ringen van bomen

Door: Peter Roes
 

Ringen is het verwijderen van een deel van de bast en cambium van een boom met als doel de boom dood te laten gaan. Daarbij wordt niets van de boom afgezaagd.
 

Aanleiding
Het Landschap Overijssel heeft een perceel aangekocht ten noorden van het Hegeveld. Hier is de vrijdaggroep begonnen met een andere aanpak bij het bestrijden van ongewenste boomsoorten. Naast het vertrouwde uitsteken van de kleintjes gaan we de grotere exemplaren alleen ringen.
De theorie
Een boomstam bestaat uit vier onderdelen:
  • kernhout: stevigheid
  • hout: sapstroom omhoog
  • cambium: aangroei van zowel hout als bast
  • bast: bescherming en sapstroom omlaag
Door het onderbreken van de bast zullen de wortels:
  • geen suikers meer van de bladeren ontvangen
  • in de herfst geen voedingstoffen uit de bladeren kunnen opslaan
Hierdoor kunnen de wortels:
  • niet meer groeien
  • het volgend jaar minder leveren voor het nieuwe blad
  • geen 'ruilhandel' plegen met micro-organismen in de grond:
    suikers tegen mineralen en water
De wortels zullen uitgeput raken en sterven, en daarmee de hele boom.
De praktijk
Gereedschap:
  • Spade:
    • met één stuk gereedschap zowel uitsteken als ringen
    • moet je even handig mee worden
    • minder geschikt voor kleine bomen
  • Schraper:
    • bijvoorbeeld de helft van een heggenschaar
    • makkelijk te hanteren
    • de onderkant van de schraper moet vlak zijn
Let bij het ringen op de volgende zaken:
  • kies een stuk van de stam zonder deuk zodat je goed rond kan gaan
  • maak de ring op een prettige werkhoogte: met een spade op zo'n 40cm
    van de grond; met een schraper hoger
  • snijd niet in het hout
Cambium dat is blijven zitten zal binnen een kwartier donker verkleuren. Controleer hierop, en verwijder het zodat de boom geen 'brug' over de ring kan maken waarmee het effect van de ring deels teniet wordt gedaan.

Motivatie
Met deze aanpak is de hoop:

  • minder tijd per boom te besteden, zie dit filmpje
  • de vorming van uitlopers te beperken
  • door de bladeren te laten zitten schaduw te behouden zodat
    • ontkieming van zaden niet wordt gestimuleerd
    • eventuele uitlopers minder licht ontvangen
Het resultaat ziet u hier rechts.
Save the date: seizoensafsluiting, zaterdag 11 april
Door: organisatieteam seizoensafsluiting

Op 15 maart eindigt het werkseizoen van EnHOe omdat dan het broedseizoen begint. Het is de gewoonte om een paar weken later het seizoen gezamenlijk af te sluiten. Dat doen we op zaterdag 11 april, op en rond Hof Espelo.

Na de ontvangst met koffie/thee en iets lekkers gaan we de Fliegerhorst verkennen. Dat is het gebied waar al sinds 1931 een vliegveld ligt, en waar de Duitse bezetters een enorm complex met hangars, rolbanen en kazernes van gemaakt hebben. Je kunt kiezen uit een wandelroute van zo’n 5 km en een fietsroute van zo’n 15 km. Onderweg krijg je uitleg over de geschiedenis van het gebied.

Na de excursie gaan we natuurlijk samen lunchen, met in elk geval een lekkere kop soep.

Dus: zet zaterdag 11 april 2026 (ca. 10.00-14.00 uur) alvast in je agenda en houd de Nieuwsbrief goed in de gaten!
Leden van natuurwerkgroep EnHOe ontvangen deze Nieuwsbrief als bewijs van lidmaatschap.
Let op: na afmelden voor deze mail eindigt ook het lidmaatschap.
Deze e-mail is verstuurd aan {{email}}.• Als u geen nieuwsbrief meer wilt ontvangen, kunt u zich hier afmelden. • Voor een goede ontvangst voegt u nieuwsbrief@enhoe.nl toe aan uw adresboek.
Laposta e-mailmarketing